2007: Συνέντευξη στην εφημερίδα τα ΝΕΑ, 9/6/2007

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΑ ΝΕΑ, ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ ΓΚΑΖΜΕΝΤ ΚΑΠΛΑΝΙ, ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΤΟ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ 2007.

Για να καταλάβω τι λένε οι άλλοι πρέπει να διαβάζω τα χείλη τους. Όταν επικοινωνείς με τη χειλεοανάγνωση, τον πρώτο καιρό είσαι κάτι σαν γλωσσικός μετανάστης. Στην αρχή δυσκολεύεσαι πολύ να αντιληφθείς τον προφορικό λόγο, ακριβώς όπως ένας μετανάστης που έρχεται σε μια καινούργια χώρα και δεν ξέρει τη γλώσσα


Με λένε Σοφία Κολοτούρου. Γεννήθηκα στην Αθήνα το 1973. Έχω Έλληνες γονείς και παππούδες. Επομένως θέμα φυσικών συνόρων δεν υπήρξε ποτέ μέχρι σήμερα στη ζωή μου. Οι δικοί μου ήταν όλοι παλαιοελλαδίτες και εγκατεστημένοι στην Αθήνα από δύο και τρεις γενιές.

ΥΠΗΡΞΕ ΕΝΑ ΑΛΛΟ σύνορο στη ζωή μου. Το γλωσσικό σύνορο. Από την πρώιμη εφηβική μου ηλικία άρχισα σταδιακά να χάνω την ακοή μου. Ο λόγος παραμένει μέχρι σήμερα απροσδιόριστος. Οι γιατροί είπαν πως πρόκειται για καταστροφή του ακουστικού νεύρου. Σήμερα πια τα νεύρα έχουν αδρανήσει ολικά. Προτού χάσω εντελώς την ακοή μου πρόλαβα να αναπτύξω κανονικά την ομιλία καινα μάθω σταδιακά να επικοινωνώ με τη βοήθεια της χειλεοανάγνωσης. Έτσι φοίτησα σε «κανονικά» σχολεία, υπήρξα άριστη μαθήτρια όλες τις χρονιές, τελείωσα τις δύο τελευταίες τάξεις του Λυκείου με 20, σήκωσα τις σημαίες των σχολείων στις παρελάσεις, μπήκα στην Ιατρική Σχολή και αποφοίτησα με πολύ καλή βαθμολογία, ειδικεύτηκα στην Κυτταρολογία. Αυτή η πορεία ήταν επιβεβλημένη. Έπρεπε πάντα να διαβάζω πάρα πολύ, για να αναπληρώσω μέσω των γραπτών κειμένων ό,τι έχανα από τον προφορικό λόγο.



«Διαβάζοντας» τα χείλη...

Για να καταλάβω τι λένε οι άλλοι πρέπει να διαβάζω τα χείλη τους. Όταν επικοινωνείς με τη χειλεοανάγνωση, τον πρώτο καιρό είσαι κάτι σαν γλωσσικός μετανάστης. Στην αρχή δυσκολεύεσαι πολύ να αντιληφθείς τον προφορικό λόγο, ακριβώς όπως ένας μετανάστης που έρχεται σε μια καινούργια χώρα και δεν ξέρει τη γλώσσα. Η μόνη διαφορά είναι ότι εγώ ήδη μιλούσα τα ελληνικά και γνώριζα να τα διαβάζω. Παρ΄ όλα αυτά ο προφορικός λόγος παρέμενε ένα παζλ που έπρεπε να αποκωδικοποιήσω. Διάφορες έρευνες λένε ότι εμείς οι χειλεοαναγνώστες στην ουσία αντιλαμβανόμαστε μόνο το 30%40% της πληροφορίας που αντιστοιχεί σε μια λέξη. Στη συνέχεια πρέπει να αντιληφθούμε συνειρμικά τα υπόλοιπα γράμματα. Κάπως σαν να παίζουμε το παιδικό παιχνίδι κρεμάλα δηλαδή.



Ένας κόσμος οπτικός...

Για να καταλάβω καλύτερα τους συνομιλητές μου, πρέπει να τους γνωρίζω καλά. Με βοηθά όταν μιλούν αργά. Όταν προσπαθούν να προφέρουν με έμφαση τις λέξεις, όταν ανοιγοκλείνουν τα χείλη περισσότερο καθώς απευθύνονται σε μένα. Οι καλύτερες συνθήκες για μια συζήτηση περιλαμβάνουν το να γίνεται σε χώρο με καλό φωτισμό. Να μη γίνεται συζήτηση με πολλά άτομα μαζί. Η τάση που έχουν οι περισσότεροι να φωνάζουν όταν απευθύνονται σε κωφούς δεν έχει κανένα νόημα, παρά μόνο στο βαθμό που ανοιγοκλείνουν περισσότερο τα χείλη. Δυστυχώς, η ανατομική κατασκευή του στόματος και των χειλιών, καθώς και ο τρόπος ομιλίας δεν είναι ίδια σε όλους, με αποτέλεσμα κάποιους ανθρώπους να τους καταλαβαίνω καλύτερα και άλλους όχι. Συνήθως καταλαβαίνω καλύτερα τις γυναίκες όταν μιλούν, γιατί είναι πιο εκφραστικές. Δυσκολεύομαι ιδιαίτερα με άντρες που έχουν μουστάκι ή γένια. Μερικές φορές, σε αυτές τις περιπτώσεις, χρειάζομαι «μεταφραστή». Οι καλοί και υπομονετικοί άνθρωποι για μένα είναι εκείνοι που κάνουν μια προσπάθεια παραπάνω για να μιλούν πιο αργά και πιο καθαρά. Ελπίζω να σας έδωσα μια ιδέα για τους τρόπους με τους οποίους νικάω καθημερινά την σιωπή...

Κατά τα άλλα ο κόσμος μου, όταν έχασα την ακοή, από οπτικοακουστικός μετατράπηκε σιγά σιγά σε οπτικό. Καθώς δεν υπάρχουν για μένα ηχητικά ερεθίσματα, έχω την τάση να κοιμάμαι αρκετά, ειδικά αν το δωμάτιο είναι σκοτεινό. Μπορώ να ξυπνήσω μόνο με το φως ή με ειδικό ξυπνητήρι με δόνηση που έχω, που μου δονεί το μαξιλάρι στην καθορισμένη ώρα. Επίσης, δεν αντιλαμβάνομαι το κουδούνι της πόρτας και γι΄ αυτό έχω μια ειδική συσκευή με την οποία ανάβει ένα φωτάκι σε κάθε δωμάτιο του σπιτιού όταν χτυπούν το κουδούνι. Νομίζω πως πρέπει πια να διασκευάσουμε την παλιά παροιμία ως εξής: «στου κουφού την πόρτα περίμενε να ανάψει το λαμπάκι». Ταυτόχρονα λατρεύω τις νέες τεχνολογίες. Το κινητό μού δίνει τη δυνατότητα να στέλνω και να λαμβάνω γραπτά μηνύματα όπου και αν βρεθώ. Το Διαδίκτυο με βοηθά κυρίως να ενημερωθώ.


«Λατρεύω την τεχνολογία»

Ο τρόπος ζωής μου δεν διαφέρει και πολύ από αυτόν των συνομηλίκων μου. Δεν μπορώ βέβαια να παρακολουθήσω θεατρικές παραστάσεις, διαλέξεις, συνέδρια, ποιητικές παρουσιάσεις και φυσικά το ραδιόφωνο και τις συναυλίες. Ελπίζω στο μέλλον να μοιράζεται μια φωτοτυπία της ομιλίας ή των ποιημάτων σε μια βραδιά απαγγελίας, ώστε να μπορώ να τα παρακολουθώ. Για τον ίδιο λόγο αποφεύγω και την τηλεόραση, εκτός από τις ξένες ταινίες με υπότιτλους. Δεν μπορώ να παρακολουθήσω τις ειδήσεις. Οι άλλοι μου λένε ότι αυτό ίσως να αποτελεί και προνόμιο. Δεν μπορώ να παρακολουθήσω ούτε το ειδικό δελτίο ειδήσεων για άτομα με προβλήματα ακοής, αφού δεν γνωρίζω τη νοηματική γλώσσα. Η λύση για μας τους χειλεοαναγνώστες κωφούς είναι οι υπότιτλοι στις ειδήσεις και στις εκπομπές της τηλεόρασης. Προς το παρόν η καθημερινή μου ενημέρωση γίνεται από τις εφημερίδες και το Ίντερνετ».





Η μουσική μέσα μου...
Διαβάζοντας τα χείλη των άλλων και πολλά βιβλία διέσχισα σταδιακά τα γλωσσικά σύνορα που με χώριζαν από τον κόσμο των ακουόντων. Έφτασα στο σημείο όχι μόνο να καταλαβαίνω τι μου λένε, να μιλώ, να γράφω ποίηση. Μάλιστα όχι απλά να γράφω ποίηση αλλά και να επιμένω κυρίως στην παραδοσιακή-ομοιοκατάληκτη ποίηση. Για να αναπληρώσω ίσως το αίσθημα της μουσικής και της αρμονίας, όπως τη θυμόμουν από τα μικράτα μου. Διαβάζω πολύ και όλους τους ποιητές. Κυρίως τους παραδοσιακούς μας ποιητές. Διαβάζω και όσους γράφουν σήμερα και περισσότερο όσους χρησιμοποιούν μέτρο και ομοιοκαταληξία. Όταν ήμουν μικρότερη οι γονείς και ο αδερφός μου, κι αργότερα ο άντρας μου, έγραφαν για μένα τους στίχους που δεν καταλάβαινα και μου τραγουδούσαν διάφορα τραγούδια, ώστε να μη χάνω την επαφή μου με τη μουσική. Στη συνέχεια, αναζήτησα μόνη μου στο Ίντερνετ τους στίχους και άλλων τραγουδιών. Όταν βλέπω τους στίχους ενός καινούργιου τραγουδιού, μπορώ και φαντάζομαι τον ρυθμό και τη μελωδία του, επειδή τελικά η αίσθηση του ρυθμού και της μελωδίας βρίσκεται μέσα μας, αποθηκευμένη στα κατάλληλα εγκεφαλικά κέντρα, και μπορεί και αφυπνίζεται σε όσους έχουν ακουστική μνήμη...




«Αν-επίκαιρα ποιήματα»

Πριν από λίγες μέρες κυκλοφόρησε η πρώτη μου ποιητική συλλογή, με τίτλο «Αν-επίκαιρα ποιήματα». Το πρώτο ποίημα της συλλογής, που είναι εισαγωγικό και με το οποίο προσπαθώ να συστηθώ στους αναγνώστες έχει τον τίτλο: « Γραπτό μήνυμα μιας κουφής ». Μέσα από αυτή τη συλλογή πιστεύω πως από την πλευρά μου έκανα ό,τι μπορούσα για να διασχίσω τα γλωσσικά και άλλα σύνορα που υπάρχουν ακόμη ανάμεσα σε «εμάς», τους πολίτες με κάποια αναπηρία, και «εσάς». Ένας διαχωρισμός που ελπίζω ότι μέσα στα επόμενα χρόνια θα πάψει να υφίσταται.

Κάτι τελευταίο. Κάποιοι φίλοι μου είχαν μελοποιήσει ένα ποίημά μου και το τραγουδούσαν, συνοδεία κιθάρας. Μου είχαν πει τότε πως λυπούνται που δεν μπορώ να τους ακούσω. Τους είχα τότε απαντήσει πως η μελωδία βρίσκεται στο μυαλό μας. Πως την έχω ακούσει ήδη από καιρό...

ΤΑ ΝΕΑ, 09. 06. 2007
Του ΓΚΑΖΜΕΝΤ ΚΑΠΛΑΝΙ gazikap@gmail.com


επιστροφή

συνεντεύξεις