2008: Συνέντευξη στην εφημερίδα Αγγελιοφόρος (Θεσσαλονίκη), ένθετο Sunday, 23/3/2008

Σοφία Κολοτούρου
«Στο ιστορικό μου γράψανε: κουφή»
Η ποιήτρια που έκανε την κώφωση της εργαλείο για να μας χαρίσει μία από τις ωραιότερες ποιητικές συλλογές φέτος, συστήνεται στο «Sunday Date»
Του Αλέξανδρου Σαλαμέ
adisalames@yahoo.com


«Γεια σας φίλοι μου,
με λένε Σοφία Κολοτούρου και γεννήθηκα στην Αθήνα στις 3 Μαρτίου 1973. Από μικρή αγάπησα τη γνώση και τα βιβλία».

Είναι τα πρώτα λόγια που διαβάζω μόλις μπαίνω στο site της Σοφίας. Αυτή η αγάπη για τη γνώση και τα βιβλία ήταν που την οδήγησαν, στο να σπουδάσει ιατρική, να ασχοληθεί με την ποίηση και να εκδώσει ποιητική συλλογή με ποιήματα, ανάμεσα τους και το «Μήνυμα στο μπουκάλι», που ερμήνευσαν οι Active Member. Τώρα τελευταία «ανέβασε» στον ιστό το kofosi.blogspot.com, το πρώτο blog γνωριμίας, με τον κόσμο των κωφών. Ένα μεγάλο ευχαριστώ χρωστάμε σε ανθρώπους όπως η Σοφία. Το λιγότερο.


Συνειδητοποιώ, πως δεν φοβάσαι να χρησιμοποιήσεις λέξεις όπως «κουφαμάρα» χαριτολογώντας. Γιατί, οι άνθρωποι συνήθως χρησιμοποιούν «φιλτραρισμένες» λέξεις για να εκφράσουν μία τέτοια κατάσταση;

Πιστεύω πολύ στη δύναμη του αυτοσαρκασμού. Όταν αυτοσαρκάζεσαι, αφαιρείς από τους άλλους τη δυνατότητα να σε σαρκάσουν και να σε ειρωνευτούν – αντιθέτως, τους κάνεις να γελάνε και τους αφοπλίζεις με το γέλιο. Προτιμώ να πω εγώ τη λέξη “κουφαμάρα” πρώτη, ώστε να την απενοχοποιήσω.

Μίλησε μου για την γνωριμία σου με τον σύζυγο σου Νίκο

Xαίρομαι που μου κάνεις αυτή την ερώτηση, γιατί έπαιξε κάποιο ρόλο και η Θεσσαλονίκη στη γνωριμία μας. Συγκεκριμένα, γνωριστήκαμε μέσω της λογοτεχνικής ομάδας «άτυπη λέσχη νέων λογοτεχνών», που σήμερα έχει μετεξελιχθεί σε Έλλογος (www.elogos.gr) και δημιουργήθηκε αρχικά στη Θεσσαλονίκη από τους Φίλιππο Μουζά και Σίμο Τσακίρη.

Πόσο καιρό σου πήρε να συνηθίσεις, τις περίεργες αντιδράσεις, λόγω της κώφωσης; Σκέφτηκες που οφείλονται ακόμη και σήμερα;

Νομίζω πως οι «περίεργες αντιδράσεις» δεν συνηθίζονται ποτέ, γιατί κανείς μας δεν θέλει κατά βάθος να είναι διαφορετικός από τους άλλους και να του συμπεριφέρονται με διαφορετικό τρόπο. Όμως, αυτές οι αντιδράσεις δεν οφείλονται σε κακία, αλλά στην άγνοια του κόσμου ως προς πως πρέπει να συμπεριφέρεται.

Ο Κωσταντίνος Βήτα λέει πως «οι λέξεις έρχονται από το χάος». Στην δική σου περίπτωση τι ταξίδι κάνουν μέχρι να γίνουν ποίημα; Πως αντιλαμβάνεσαι την αρμονία τους και γράφεις έτσι;

Γράφω ποιήματα από τη δευτέρα τάξη του δημοτικού. Η ποίηση μου έρχεται τόσο φυσικά, που δεν μπορώ να φανταστώ τον εαυτό μου να μην γράφει. Υποθέτω πως η αρμονία, όπως και η μουσική, είναι εγγενής στον καθένα μας και μπορεί να εκφραστεί και όταν ακόμα λείπουν τα εξωτερικά ηχητικά ερεθίσματα. Υπενθυμίζω εδώ και το γεγονός ότι ο Μπετόβεν μπορούσε να συνθέσει μουσική και όταν ακόμα είχε χάσει πλήρως την ακοή του.

Πότε  συνειδητοποίησες , ότι χάνεις την ακοή σου σιγά σιγά;

Σε μένα η απώλεια του ήχου ήταν τόσο σταδιακή που μου είναι δύσκολο να ορίσω ένα χρονικό σημείο έναρξης. Ακουστικά βαρηκοΐας φόρεσα για πρώτη φορά γύρω στα 10 μου χρόνια. Ωστόσο, αρχικά υπήρχε πλήρης αποκατάσταση με τα ακουστικά και έτσι μετά τα 20-25 άρχισα να συνειδητοποιώ την απώλεια.

Μπορείς να μου περιγράψεις τον κύκλο των συναισθημάτων σου μέχρι να δεχτείς και να αποδεχτείς τελικά το γεγονός, ότι θα ανήκεις σε μία ιδιαίτερη ομάδα.

Στην αρχή, και εννοώ για πολλά χρόνια, δεν μπορούσα να αποδεκτώ το γεγονός με τίποτα. Μόνο όταν έφτασα στα 30 μπόρεσα να χρησιμοποιήσω τον όρο «κώφωση» χωρίς να τρομάζω και η ίδια.

Η πρώτη σου ποιητική συλλογή, με τίτλο  ποια σου ανάγκη έρχεται να καλύψει;

Όπως είπα, έγραφα ποιήματα από παιδί. Στα 12 μου είχα ήδη δηλώσει στη φιλόλογο, ότι οπωσδήποτε όταν μεγαλώσω θα εκδώσω ποιητική συλλογή. Μάλιστα, την αναζήτησα μετά από 20 χρόνια και της έστειλα το βιβλίο.

Τα δύο καλύτερα σχόλια που άκουσες για τα «Αν-Επικαιρα ποιήματα».

Τα καλύτερα σχόλια –για μένα- είχαν σχέση με το ότι o ρυθμός των ποιημάτων δεν αποκαλύπτει ότι έχουν γραφτεί από κάποιον με πρόβλημα ακοής. Δεν θα ήθελα να διαβαστούν αυτά τα ποιήματα ως «η προσπάθεια ενός κουφού ανθρώπου να γράψει όπως οι ακούοντες», αλλά ως: «ο ρυθμός και τo μέτρο είναι εγγενή στον καθένα μας, αφού μπορεί να τα κατακτήσει και κάποιος που δεν ακούει». Γι’ αυτό το λόγο μόνο δύο από τα ποιήματα της συλλογής έχουν θεματολογία σχετική με την κώφωση και την αναπηρία εν γένει.

Η γνωριμία με τον Μιχάλη Μυτακίδη –Active Member- και το τραγούδι «μήνυμα στο μπουκάλι» σε ποίηση δική σου και ερμηνεία δική του, πως ήρθαν;

Ο άντρας μου γνώριζε κάποιον που γνώριζε τον Μυτακίδη και του έδωσε την ποιητική μου συλλογή. Εκείνος αποφάσισε μόνος του να επενδύσει μουσικά τους στίχους που περιγράφουν την κώφωσή μου και να τους χαρίσει στο κοινό, σαν να βρήκε το μήνυμα στο μπουκάλι.

Η Ελλάδα διαθέτει την στοιχειώδη μέριμνα για τους κωφούς στην πράξη και στην απλή καθημερινότητα;

Φοβάμαι πως όχι. Ίσως για τους κωφούς που γνωρίζουν νοηματική να είναι καλύτερα τα πράγματα -δεν ξέρω- όμως εμείς οι κωφοί χειλεοαναγνώστες μάλλον δεν υπάρχουμε καν για το κράτος.

Σε εκνευρίζει πιο πολύ η αδιαφορία ή η λύπηση του κόσμου

Σαφώς η λύπηση. Δεν υπάρχει λόγος να μας λυπάται κανείς. Η αδιαφορία οφείλεται στην άγνοια, και αυτή την άγνοια μπορούμε να την παλέψουμε.

Η ιδέα για το kofosi.blogspot.com πως γεννήθηκε στο μυαλό σου;

Ακριβώς για να παλέψω την άγνοια του κόσμου και το κενό ενημέρωσης, όπως είπα και παραπάνω. Και επειδή πολλοί φίλοι -ακούοντες κυρίως- μου το ζήτησαν.

Κατάφερες να έρθεις σε επαφή με άλλους κωφούς μέσα από το blog; Πόσο εύκολο είναι να κοινωνικοποιηθούν οι περισσότεροι από αυτούς;

Έχω ήδη έρθει σε επαφή με καμία δεκαριά και ευελπιστώ να γνωρίσω και άλλους. Δεν είναι εύκολη η κοινωνικοποίησή μας εν γένει, αλλά το ίντερνετ και τα γραπτά μηνύματα στο κινητό μας έχουν βοηθήσει πολύ.

Νοιώθεις καμιά φορά μόνη σε τέτοιου πρωτοβουλίες ή απλά κινήσεις; Από πού περιμένεις βοήθεια που ποτέ δεν έρχεται;

Νομίζω ότι το blog μου είναι το πρώτο του είδους στην Ελλάδα, οπότε ναι, θα έλεγα ότι είμαι μόνη σε αυτή την πρωτοβουλία. Θα ήθελα να υπήρχε ένας σύλλογος χειλεοαναγνωστών κωφών (αν υπάρχει ήδη δεν τον έχω ανακαλύψει, στην Αθήνα τουλάχιστον – μου έχουν πει πως ίσως υπάρχει στη Θεσσαλονίκη), για να μην αισθάνομαι μόνη σε ό,τι κάνω.

«Προγλωσσικός-μεταγλωσσικός». Μπορείς να μου δώσεις ένα σύντομο ορισμό. Ποια ομάδα από τις δύο ευνοείται περισσότερο στην Ελλάδα;

Προγλωσσικοί κωφοί είναι όσοι έχασαν την ακοή τους κατά τη γέννηση ή σε βρεφική ηλικία, προτού μάθουν ακόμα να μιλάνε. Μεταγλωσσικοί είναι όσοι πρόλαβαν να καλλιεργήσουν το λόγο πριν χάσουν την ακοή τους, όπως εγώ. Οι μεταγλωσσικοί είναι πολύ πιθανότερο να έχουν φοιτήσει σε κανονικό σχολείο, να μιλάνε αρκετά καθαρά και να μην γνωρίζουν τη νοηματική γλώσσα.
Δεν θα ήθελα να μπω στη λογική της αντιπαράθεσης για το ποιος ευνοείται περισσότερο. Κατά τη γνώμη μου είμαστε δύο διαφορετικές και διακριτές ομάδες, που αν και έχουμε την ίδια αναπηρία, τελικά ανήκουμε σε διαφορετικούς κόσμους (λόγω της διαφορετικής γλώσσας) και αυτό θα πρέπει να το πληροφορηθούν οι ακούοντες.


Ο επίλογος ανήκει σε σένα για να τον φτιάξεις όπως θέλεις.

Κάθε αναπηρία έχει τα δικά της ζητούμενα και τις δικές της ανάγκες αποκατάστασης, και το θέμα είναι η κάθε ομάδα να  συγκροτηθεί και να συσπειρωθεί ώστε να μπορεί να διεκδικήσει ένα καλύτερο επίπεδο διαβίωσης για τα μέλη της.
Ευελπιστώ ότι τώρα που έχουμε την τρομερή δυνατότητα γραπτής επικοινωνίας που μας δίνει το ίντερνετ θα μπορέσουμε να γνωριστούμε περισσότερο μεταξύ μας και να αλλάξουμε την κατάσταση. Αυτόν τον σκοπό θέλει να εξυπηρετήσει και το blog μου.



Μηνύματα από το δίκτυο:
http://kofosi.blogspot.com
http://members.tripod.com/~sofia_4


«Η αίσθηση του κόσμου ήταν λειψή,
από τη γέννηση μου ως τώρα.
Στο ιστορικό μου γράψανε: κουφή
κι έτσι έμεινε – μιαν κούφιαν ώρα.
Μες στο μυαλό μου, ωστόσο, η μελωδία
Με κατακλύζει, πλημμυρίζω από ήχους.
Πλέει το μήνυμα μου στο μπουκάλι,
μποτίλια στο νερό το πελαγίσιο.
Κι εγώ ετοιμάζομαι από την αρχή και πάλι
τα μυστικά μου να σας κοινωνήσω»
Μήνυμα στο μπουκάλι



Αποφθέγματα…Σοφίας
(Αποσπάσματα από το kofosi.blogspot.com)

«Οι συμβάσεις και η συμβατική ζωή δεν υπήρξαν ποτέ το φόρτε μου…»

«Στην τελική, δεν φαίνομαι κουφή, το έχουμε ξαναπεί, και πάνω απ’ όλα σημασία έχει το φαίνεσθαι, γι’ αυτό και μια χαρά θα μπορούσα να δω κι εγώ Eurovision και να ψηφίσω ακόμα, με βάση αυτό που θα μου χτύπαγε καλύτερα στο μάτι, σωστά;»

«…μη συνδέετε την αναπηρία με τη μελαγχολία και τη δυστυχία, αυτό είναι μύθος…»

«…ακόμα και τώρα φτάνουν σε μένα κάποιοι ήχοι από τα βάθη του πουθενά, όχι βέβαια στις συχνότητες της ανθρώπινης φωνής…»


επιστροφή

συνεντεύξεις