2011: Ο φόβος της αναπηρίας (ομιλία σε εκδήλωση του B.D. Foxmoor για τον φόβο - 16/4)

Με λένε Σοφία και πάσχω από κώφωση. Αυτό σημαίνει ότι έχω ένα φόβο λιγότερο σε σχέση με τους περισσότερους από σας. Δεν φοβάμαι μήπως μια μέρα ξυπνήσω και χάσω την ακοή μου!

Σήμερα θα σας μιλήσω για τον φόβο της αναπηρίας ή, αν προτιμάτε, τον φόβο απέναντι στην αναπηρία. Επειδή η φωνή μου δεν γίνεται πάντα αντιληπτή από κάποιον που με ακούει για πρώτη φορά, αποφάσισα να τυπώσω αυτό το κείμενο. Όποιος δεν με καταλαβαίνει λοιπόν, μπορεί να διαβάσει τη φωτοτυπία που σας μοίρασα. Για να μην έχω και τον επιπλέον φόβο ότι δεν γίνομαι αντιληπτή!

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Όλοι μας φοβόμαστε διάφορα πράγματα. Ένας από τους πιο συνηθισμένους φόβους είναι εκείνος της αναπηρίας. Όταν λέμε «αναπηρία», αναφερόμαστε σε τρεις κατά κύριο λόγο καταστάσεις: στην απώλεια όρασης, στην απώλεια ακοής και στην απώλεια της ικανότητας βάδισης. Αυτές συνήθως είναι οι «μεγάλες» αναπηρίες, που δυσκολεύουν την ανεξάρτητη ζωή κάθε ανθρώπου. Υπάρχουν και «μικρότερες» αναπηρίες, που όμως δεν είναι τόσο περιοριστικές και δεν έχουν τόσο μεγάλη επίδραση στην καθημερινότητα.

Ναι, είναι λογικό να φοβόμαστε όλοι μήπως μας συμβεί μια (ή περισσότερες) από αυτές τις 3 μεγάλες αναπηρίες. Κι εγώ φοβάμαι, μαζί με σας, για τις άλλες δυο καταστάσεις. Τι κάνουμε όμως σαν κοινωνία γι’ αυτό το φόβο; Είτε συνηθίζουμε να κρατούμε τους αναπήρους σε ένα είδος περιθωρίου, σε ένα γκέτο, σκεπτόμενοι πως αν δεν τους βλέπουμε και δεν τους ακούμε γύρω μας, τότε δεν υπάρχουν ή τέλος πάντων δεν μας ενοχλούν. Είτε, ακόμα χειρότερα, τους φερόμαστε μέσα από το πρίσμα της «ελεημοσύνης», μιας ελεημοσύνης που θα μας ανακουφίσει από τις ενοχές μας που δεν κάνουμε κάτι περισσότερο, και θα επιβεβαιώσει την υπεροχή μας έναντι αυτών των «κατατρεγμένων από τη μοίρα» πλασμάτων.

Είναι όμως έτσι τα πράγματα;

Ανέκαθεν η αναπηρία έχει συνδεθεί με την ανημπόρια, τη δυστυχία, τη ζητιανιά. Ο ανάπηρος είναι «αυτός ο δυστυχισμένος που ζητάει ελεημοσύνη» γιατί δεν έχει τον τρόπο να μορφωθεί, να εργαστεί, να συμμετέχει ισότιμα στα κοινωνικά δρώμενα.

Ή έτσι μας έχουν μάθει να πιστεύουμε. Γιατί είναι πολύ πιο βολικό να τοποθετήσεις τον ανάπηρο στο τελευταίο σκαλί της κοινωνικής πυραμίδας, από το να του δώσεις την πρόσβαση στην εκπαίδευση, από το να τον διευκολύνεις να εργαστεί, από το να τον κάνεις παρέα και να ακούς τις απόψεις του, χωρίς να σε επηρεάζει η αναπηρία ούτε αρνητικά μα ούτε και θετικά ως προς τον τρόπο που θα του φερθείς.

Με δυο λόγια, είναι πιο εύκολο και πιο βολικό, και για το κράτος και για σένα, να τον κρατάς σε ένα κοινωνικό περιθώριο, παρά να του δώσεις τη δυνατότητα να ενσωματωθεί στο κοινωνικό σύνολο.

Έτσι όμως, όσο συνεχίζεται η αντίληψη περί αναπηρικής δυστυχίας, είναι λογικό να τρέμει ο καθένας μήπως μια ασθένεια ή ένα ατύχημα τον οδηγήσει ξαφνικά στον πάτο της κοινωνικής πυραμίδας και βλέπει έκτοτε τη ζωή να περνάει χωρίς να μπορεί να συμμετάσχει με τον ίδιο τρόπο σε αυτήν.

Εάν αφήνουμε τη ζωή μας να ρυθμίζεται με ταξικούς όρους, είναι βέβαιο ότι η αναπηρία αυτομάτως μας κατατάσσει στην κατώτερη κάστα.

Ήρθα σήμερα εδώ για να σας πω ότι όσο διαιωνίζουμε τον φόβο για κάτι, τόσο θα συνεχίζουμε να φοβόμαστε. Ναι, η αναπηρία προφανώς σου δυσκολεύει τη ζωή, προφανώς σε σπρώχνει σε ένα είδος κοινωνικού περιθωρίου, όμως τα πράγματα δεν είναι απαραίτητο να είναι – και να συνεχίσουν να είναι – το ίδιο φοβικά, αναπαράγοντας τον φαύλο κύκλο.

Ο φαύλος κύκλος δεν θα σπάσει ούτε με το να μας κρύψετε κάτω από το χαλί, ούτε με το να μας δώσετε μια αφ’ υψηλού ελεημοσύνη.

Ο φαύλος κύκλος θα σπάσει μόνο μέσω της υποστήριξης και της αλληλεγγύης. Ναι, είμαι κουφή, όπως και άλλοι συμπολίτες μας είναι τυφλοί και άλλοι παραπληγικοί. Όμως, μέσα από την υποστήριξη του B.D. Foxmoor και της Sadahzinia βρίσκομαι σήμερα ενώπιόν σας και σας μιλώ, επειδή ακριβώς μου έδειξαν την αλληλεγγύη, την υποστήριξη και τον σεβασμό που είχα ανάγκη για να μπορέσω να έρθω εδώ να σας μιλήσω.

Για να σας πω ότι σε μια κοινωνία συντροφικότητας μπορούμε να ανατρέψουμε τα στερεότυπα, ώστε να σπάσουμε την αλυσίδα του φόβου. Σε μια κοινωνία όπου κουφοί, τυφλοί και παραπληγικοί και τετραπληγικοί θα έχουν ισότιμη πρόσβαση στα κοινωνικά δρώμενα, σεβασμό και αποδοχή, τότε ο φόβος της αναπηρίας δεν θα μας αφορά.

Είναι καιρός να μην φοβάστε πλέον…. Εσείς.

Σας ευχαριστώ πολύ


επιστροφή

δημοσιεύματα