2011: Παρουσίαση στην Πάτρα από τον Τηλέμαχο Τσαρδάκα (12/3)

Σοφίας Κολοτούρου, «Κουφός είσαι ρε; Δεν ακούς;», Εκδ. ΚΨΜ, 2010
Πάτρα, «Ποικίλη Στοά», 12/3/2011

Του Τηλέμαχου Τσαρδάκα, ποιητή


Με τη Σοφία δεν έχουμε κάνει παρέα και δεν την ξέρω καλά - διαβάζω όμως συχνά τα κείμενα της κυρίως μέσω του διαδικτύου και αυτό το γεγονός με κάνει να τη νιώθω αρκετά οικεία. Επομένως με πολλή χαρά δέχτηκα να μοιραστώ μερικές σκέψεις μου γύρω από το βιβλίο της. Τις έχω γράψει παρακάτω, εντελώς αυθόρμητα, χωρίς κάποια ιδιαίτερη δομή και συνοχή και χωρίς απόπειρες φιλολογικής ανάλυσης που τις βαριέμαι και φαντάζομαι ότι θα τις βαριέται και η ίδια. Εξάλλου ξέρω ότι προτιμάει να χαζεύει πίνακες ζωγραφικής... Τέλος πάντων σας τις διαβάζω.


Μικρές αναπηρίες - «Αν-επίκαιρα ποιήματα» σελ.16


· Σας διάβασα ένα ποίημα της Σοφίας από την ποιητική της συλλογή «Αν-επίκαιρα ποιήματα». Μέσα από αυτό το βιβλίο τη γνώρισα. Μια ποιήτρια ευαίσθητη και τρυφερή, ανοιχτή προς τη ζωή και τον κόσμο που κινείται γύρω της και με τις αισθήσεις της σε ετοιμότητα να αρπάξουν και να κάνουν κτήμα τους το οποιοδήποτε ερέθισμα. Δεν αναφέρομαι τυχαία στις αισθήσεις. Η Σοφία δεν ακούει. Είναι μεταγλωσσική κωφή. Το γεγονός αυτό δεν της στάθηκε εμπόδιο και όχι μόνο διεκδίκησε και πέτυχε αρκετά από αυτά που επιθυμούσε στη ζωή της (είμαι σίγουρος ότι θα ξεπέρασε αρκετά εμπόδια στην πορεία) αλλά, επιπλέον, η ίδια έχει επιλέξει να μιλάει ανοιχτά (στους γύρω της, στους φίλους, στους αναγνώστες της) και για την απώλεια της ακοής της αλλά κυρίως για τον κόσμο μας, για την εμπειρία της ζωής, μέσα από τις δικές τις σκέψεις και τα δικά της φίλτρα. Ευτυχώς που έκανε αυτή την επιλογή. Ευτυχώς που «υψώνει τη φωνή της» και «διηγείται τις ιστορίες της» γιατί όταν γίνεται αυτό, όταν γίνεται επαρκώς και αληθινά, μπορούμε να φοβόμαστε λιγότερο όλοι μας, σαν κοινωνία εννοώ, και ίσως κάποια στιγμή να μη χρειάζεται ένα τέτοιο ποίημα να τελειώνει ούτε με το «εσείς», ούτε με το «εμείς», ούτε με το «εκείνοι». Ίσως κάποια στιγμή οι διαφορετικότητες μας, οι υστερήσεις μας, ακόμα και οι αναπηρίες μας να μην αποτελούν λόγο αποκλεισμού ή εξαίρεσης, και τα ποιήματα να αντλούν από αλλού την έμπνευση τους. Γνωρίζω φυσικά ότι (ειδικά) η Ελληνική κοινωνία είναι θλιβερά ανώριμη για κάτι τέτοιο αλλά σίγουρα προσωπικότητες σαν της Σοφίας συνεισφέρουν το λιθαράκι τους προς αυτή την κατεύθυνση.

· Αν κάποια πράγματα μπορούν να χαρακτηριστούν ως αδυναμίες ή μειονεκτήματα ή αναπηρίες, το χιούμορ, σίγουρα, είναι μια υπερδύναμη. Το βιβλίο έχει αρκετή πλάκα και η ίδια σαν άνθρωπος πιστεύω δε θα πάθει ποτέ τίποτα γιατί είναι καλά οπλισμένη και προστατευμένη από μια άνετη αίσθηση του χιούμορ και του αυτοσαρκασμού. Είναι σπουδαίο προσόν το χιούμορ. Χρειάζεται μεγάλη ευφυΐα για να διακωμωδήσεις επιτυχημένα αυτά που βαθύτερα σε πληγώνουν. Μια άλλη υπερδύναμη είναι η υπομονή. Και μια άλλη η αγάπη (η οποία πάντα στο τέλος νικά). Νομίζω όλες αυτές τις διαθέτει η Σοφία ή έχει την τύχη να τις διαθέτουν οι άνθρωποι της. Επομένως εγώ, αν μου επιτρέπει και η ίδια να κάνω λίγη πλάκα, θέλω να τη σκέφτομαι λίγο σαν υπερήρωα έστω κι αν δεν κατάφερε, όπως λέει στο βιβλίο, να κάνει καριέρα στο FBI.

· Θα πρωτοτυπήσω κάνοντας κάτι που δεν ξέρω αν έχει ξανασυμβεί σε παρουσίαση βιβλίου στην Ελλάδα τουλάχιστον: θα αναφερθώ στον κινηματογραφικό ήρωα Ρόκι Μπαλμπόα, Ο βετεράνος πυγμάχος Ρόκι, σε μια αναλαμπή σοφίας και αλήθειας, μιλάει στο γιό του. Του λέει: «Ο κόσμος είναι ένα πολύ σκληρό και άγριο μέρος. Όσο δυνατός κι αν είσαι θα υπάρξουν στιγμές που η ζωή θα σε χτυπήσει άσχημα και, αν την αφήσεις, θα συνεχίσει να σε χτυπά ακόμα κι αν έχεις γονατίσει. Κανείς δεν είναι δυνατότερος από την ίδια τη ζωή. Όμως δεν έχει σημασία πόσο δυνατός είσαι και πόσο δυνατά μπορείς να χτυπάς. Αυτό που μετράει είναι πόσο μπορείς να αντέξεις. Πόσο μπορείς να αντέξεις και να σηκώνεσαι και να προχωράς μπροστά χωρίς να σε σταματάει τίποτα, χωρίς να χάνεις το στόχο σου.» Αυτό το απόσπασμα αυτού του υποτιμημένου ήρωα μου ήρθε στο μυαλό διαβάζοντας τις κουφές ιστορίες καθημερινής τρέλας που έγραψε η Σοφία. Έχοντας μεγαλώσει πολύ πολύ κοντά σε αγαπημένους μου ανθρώπους που η καθημερινότητα τους είναι ένας αγώνας και μια συνεχής πάλη ακόμα και για τα αυτονόητα, θέλω να καταθέσω το θαυμασμό μου για τη Σοφία για τους στόχους που έχει επιτύχει ως επιστήμονας, συγγραφέας και γυναίκα. Όχι γιατί έχει ανάγκη η Σοφία από θαυμασμό. Μάλλον γιατί έχω ανάγκη εγώ (εμείς) από Σοφία, (και με τις δύο έννοιες της λέξης)

· Στο «Κουφός Είσαι Ρε; Δεν Ακούς;» βρήκα πολλά κομμάτια του εαυτού μου. Ταυτίστηκα με την ηρωίδα - την ίδια τη Σοφία δηλαδή καθώς στο βιβλίο μοιράζεται ανοιχτά πολλές εμπειρίες και περιστατικά της ζωής της. Στις ιστορίες της βρήκα διάχυτη μια αίσθηση απομόνωσης και αποστασιοποίησης από το γύρω κόσμο μας. Κλείνεται στον κόσμο της, επαναφέρει στίχους που διάβασε και ονειρεύεται στίχους που δεν έχουν γραφτεί ακόμα. Βλέπει τα τοπία να περνούν κολλημένη στο τζάμι του αυτοκινήτου, νιώθει τις δονήσεις των ηχείων και παρατηρεί τα σώματα που χορεύουν. Σε κάθε περίσταση μέσα της κυλά ένας δικός της ήσυχος κόσμος. Και μπορεί η ίδια να εξηγεί αυτή την απομόνωση σε σχέση με την ακοή της, παίρνω το ρίσκο όμως να κάνω το εξής σχόλιο. Η Σοφία είναι ποιήτρια. Και οι ποιητές, χωρίς να το καταλαβαίνουν, χωρίς να το ελέγχουν, χωρίς να το επιλέγουν ίσως, κάνουν ένα βήμα μακριά από τη ροή της ζωής. Παρατηρούν τις ομορφιές της και χαμογελούν. Τραγουδούν για τις απώλειες της και συγκινούνται. Σαν να στέκονται, έστω για όσο κρατάει η κάθε σκέψη τους, δυο πόντους δίπλα από τη ζωή. Νομίζω Σοφία ότι ακόμα κι αν δεν είχες κανένα πρόβλημα με την ακοή σου, αυτή την μοναξιά του ποιητή, δε θα τη γλίτωνες...


επιστροφή

δημοσιεύματα